Vitaliteitsbeleid opzetten? ‘De grootste investering is een goed gesprek’

Geplaatst op: 24 juni 2021

Bron: PW magazine (juni 2021)
Natuurlijk, we weten het allemaal wel: als je lekker in je vel zit, functioneer je beter. Maar waar begin je als werkgever en – net zo relevant – waar eindig je om de vitaliteit van medewerkers te verbeteren? Wat kost dat en wat levert het op, zijn eveneens vragen waar elke HR-professional mee worstelt. De belangrijkste investering is relatief goedkoop: een goed gesprek.

Niets doen is in elk geval geen optie, zegt Rutger Bennink, vitaliteitsconsultant bij zorgverzekeraar De Friesland. Hij illustreert dat met een praktijkvoorbeeld van een groot productiebedrijf. “Dit bedrijf liet een preventief medisch onderzoek uitvoeren onder het personeel, waar serieuze cardiovasculaire signalen uit voortkwamen: relatief veel overgewicht, hoge bloeddruk, matige conditie. Dat is vervolgens blijven liggen. Het bedrijf draaide door en er werd geen budget vrijgemaakt om actie te ondernemen. Vervolgens werden meerdere werknemers getroffen door een hartinfarct, met vele maanden revalidatie tot gevolg. Dat verzuim leverde een enorme kostenpost op, nog los van het menselijke aspect.”

Vier aandachtsgebieden duurzame inzetbaarheid

  • Motivatie en betrokkenheid
  • Vakkennis en vaardigheden
  • Balans werk-privé
  • Gezondheid en vitaliteit

Bennink stelt dat werkgever en werknemer daarin allebei een verantwoordelijkheid hebben. “Het gaat niet alleen om een gezonde leefstijl. Het gaat ook om willen leren, loopbaanplanning en het bieden van de juiste faciliteiten hiervoor als werkgever. Vitaliteit draait om de vraag of je fit genoeg bent om je werk goed te doen. Een gebrek aan werkplezier of betrokkenheid of een verstoorde relatie met jezelf of met je leidinggevende: het kan er allemaal voor zorgen dat je niet optimaal functioneert.”

Niet alleen fysieke fitheid

Het vierde onderdeel, een gezonde leefstijl, kent verschillende aspecten. Denk aan bewegen, voeding, roken, alcohol, slaappatroon. “Wanneer een vjftigjarige zijn of haar conditie met 20 procent verbetert, scheelt dat gevoelsmatig dertien levensjaren in de uitvoering van het werk”, weet Bennink (Bron: Monod,1999)

Het verlies aan verbinding heeft tot substantieel meer uitval geleid

De psychische gesteldheid is echter minstens zo belangrijk. Dan gaat het onder meer over ontwikkeling, toekomstperspectief en betrokkenheid. Bennink wijst op de recente coronasituatie, die langdurig thuiswerken noodzakelijk maakte. “Het verlies aan verbinding heeft tot substantieel meer uitval geleid.” Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek was het ziekteverzuim in Nederland in 2020 met gemiddeld 4,7 procent het hoogste in 17 jaar.

Laag ziekteverzuim

Bij kleine bedrijven, waar het verzuim in 2020 overigens het sterkst toenam, is het ziekteverzuim gemiddeld lager dan bij grote organisaties. Een laag verzuimcijfer is vaak reden om geen werk te maken van duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Maar een laag ziekteverzuim wil niet zeggen dat er geen mensen in de organisatie zijn die bijvoorbeeld een minder goede gezondheid hebben, een gebrek aan motivatie, verouderde kennis- en vaardigheden of een verstoorde werk-privébalans.

“Dat hoeft zich nog niet direct in zichtbaar verzuim te vertalen”, weet Bennink. “Maar deze mensen zijn mogelijk niet duurzaam inzetbaar. En deze groep is vele malen groter dan de circa 4 á 5 procent die verzuimt. Dat deze mensen niet duurzaam inzetbaar zijn heeft nadelige gevolgen voor hun productiviteit. Nu al, maar zeker op de langere termijn.”

Kosten en baten van duurzame inzetbaarheid

Bij verminderde productiviteit krijgt een werkgever minder ‘waar’ voor zijn geld (lees: uitbetaald loon). TNO typeert dat als ‘verspilling’ en heeft een tool ontwikkeld om de kosten en baten van duurzame inzetbaarheid in cijfers uit te drukken, de KOBA-DI tool. Een praktijkvoorbeeld is een bedrijf met een loonsom van 10 miljoen euro, waar 12 procent van de medewerkers fysiek niet oké is en 8 procent psychisch niet. De berekende verspillingskosten zijn op jaarbasis 106.000 euro.

Panthion biedt de KOBA-DI tool ook aan en kan hiermee de kosten en baten duurzame inzetbaarheid cijfermatig onderbouwen. Panthion is hiervoor gecertificeerd.



Beleid voor vitaliteit alleen voor grote organisaties?

Een bezwaar dat Bennink ook veel hoort is dat vitaliteitsbeleid iets is voor grote organisaties. “Natuurlijk zijn de budgetten dan anders, maar een goed gesprek voeren kan overal. Bij het onderwerp functioneringsgesprek volgt vaak de verzuchting ‘Daar zijn we zo veel tijd mee kwijt’. Maar als je structureel met je mensen in gesprek bent, dan signaleer je dat er perspectief op doorontwikkeling ontbreekt of dat iemand privé te maken heeft met veeleisende mantelzorgtaken, enzovoort. Dan kun je proberen daar iets aan te doen. Door de persoon in kwestie elke woensdagmiddag na twee uur vrij te maken voor mantelzorg, bijvoorbeeld.”

Als in een kleine organisatie iemand plotsklaps vertrekt of uitvalt, telt dat veel zwaarder dan in een organisatie met duizend medewerkers

Bennink meent dat in het midden- en kleinbedrijf een vitaliteitsbeleid juist extra waardevol is. “Als in een kleine organisatie iemand plotsklaps vertrekt of uitvalt, telt dat veel zwaarder dan in een organisatie met duizend medewerkers.”

Activiteiten structureren

Volgens hem is veel winst te behalen als direct leidinggevenden niet alleen over de inhoud van het werk gaan, maar zich ook bezighouden met de duurzame inzetbaarheid van medewerkers. “Je moet voortdurend in dialoog zijn met mensen.”

Veel bedrijven doen al het een en ander aan vitaliteitsbeleid, zonder dat ze dat zelf beseffen, meent Bennink. “De kunst is om de activiteiten te structureren, bijvoorbeeld in regelmatige functioneringsgesprekken en periodiek onderzoek. Zo zijn er scans die de status van vitaliteit en duurzame inzetbaarheid meetbaar maken. Het begint bij inzicht. Als je de risico’s eenmaal leert herkennen, kun je vervolgens tijdig interventies doen.”

Opbrengst vitaliteit

Het opzetten van een vitaliteitsbeleid is geen exclusieve taak voor HR. “Juist niet. Maak er geen one-man-show van, maar werk samen met de directie, de bedrijfsarts, de OR, maar zeker ook de medewerkers zelf. Probeer duidelijk te krijgen wat bepaalde activiteiten kosten en wat mogelijke besparingen zijn. Wat levert het op als je investeert in bijvoorbeeld de kennis en vaardigheden van mensen, in leiderschapsontwikkeling of in gezondheidsinterventies, zoals een bewegingsprogramma of een cursus stoppen met roken?”

Eén van de opbrengsten is volgens Bennink dat een goed vitaliteitsbeleid je aantrekkelijk maakt als werkgever. Dat helpt bij het behouden en aantrekken van personeel. “Een prettige bijkomstigheid in de huidige arbeidsmarkt.”

Dit artikel uit PW is tot stand gekomen in samenwerking met De Friesland.Eerste publicatie door  Redactie contentmarketing op 17 jun 2021

Laatste nieuws


Ouder nieuws

  • Reorganisatie, bestemming onbekend?

    Geplaatst op: 11 februari 2021

    COVID heeft, naast de impact op leefomgeving en gezondheid, grote invoed op economie en werkgelegenheid. Veel organisaties zijn mede door COVID genoodzaakt om in ...

  • Leerbudget: weten werknemers wel hoeveel euro’s ze jaarlijks hebben?

    Geplaatst op: 10 februari 2021

    Het antwoord is nee. Maar liefst 67% van de werknemers heeft geen idee wat de hoogte is van het persoonlijk ontwikkelbudget. Dit blijkt uit ...

  • Luisteren naar je dromen

    Geplaatst op: 28 januari 2021

    Bronvermelding: afbeelding uit "De jongen, de mol, de vos en het paard" geschreven door Charlie MackesyRoeland de Graaff heeft naar aanleiding van de tekst ...

  • Begeleiding van WW naar werk, ook voor ex-wethouders

    Geplaatst op: 15 januari 2021

    Wethouders haken massaal afArtikel van Hans Bekkers en Henk Bouwmans uit Binnenlands Bestuur (14-01-2021)In 2020 zijn 231 wethouders tijdelijk of definitief uit het college ...

  • Speedcoaching

    Geplaatst op: 12 januari 2021

    Door COVID-19 bevinden wij ons noodgedwongen in een nieuwe realiteit. Thuiswerken, zorg voor de kinderen, zorgen om ouders, minder sociale contacten, minder aandacht voor ...

  • Inzicht(elijk) krijgen (in €) welke verspillingsreductie of besparing er mogelijk is bij gericht beleid op duurzame inzetbaarheid?

    Geplaatst op: 15 december 2020

    Sinds kort werken Panthion B.V. en ViaMensa B.V. met een rekentool van het Nationaal Platform Duurzame Inzetbaarheid en TNO. Deze rekentool geeft direct ...

  • ‘Als je echt tot rust wil komen op vakantie, is het nodig om je werk soms te vergeten’

    Geplaatst op: 3 augustus 2020

    Psycholoog Thijs Launspach is stressexpert en auteur van het boek Fokking druk. Hij verwondert zich over het moderne werken en geeft elke week tips voor ...

  • Gratis ontwikkeladviezen voor iedereen

    Geplaatst op: 21 juli 2020

    De arbeidsmarkt is door de coronacrisis enorm aan het veranderen. Banen veranderen, functies verdwijnen, maar óók nieuwe carrièrekansen ontstaan. Met een ontwikkeladvies (ter waarde ...

  • Een nieuwe baan door passende skills, niet door cv en diploma

    Geplaatst op: 13 juni 2020

    Bronvermelding: Dit volledige artikel komt uit het Financiële Dagblad: https://fd.nl/opinie/1347704/een-nieuwe-baan-door-passende-skills-niet-door-cv-en-diploma Simone Heidema en Nienke Meijer zijn verbonden aan De Buitenboordmotor, Mariëlle Lichtenberg is lid groepsdirectie ...

  • Regie op loopbaan

    Geplaatst op: 20 mei 2020

    Veel van onze opdrachtgevers lopen tegen enorme uitdagingen aan. De economische impact van Covid19 is voor bepaalde beroepen en branches enorm. Vanuit de vraag ...

  • Een beloning voor het harde werken..

    Geplaatst op: 20 mei 2020

    Vanuit ervaring -ik ben zelf vijftien jaar HR professional geweest- weet ik dat de "gemiddelde" HR adviseur het altijd druk heeft, maar eigenlijk te ...

  • Samen houden we de arbeidsmarkt in beweging..

    Geplaatst op: 14 mei 2020

    Er speelt zich een groot drama af op de arbeidsmarkt in de Coronacrisis. De werkzekerheid van veel medewerkers staat enorm onder druk en een ...

  • Het verschil willen maken..

    Geplaatst op: 13 mei 2020

    Rik Berghout (hierboven op foto) is oprichter en eigenaar van Panthion HR & Career Services B.V. Rik is afkomstig uit het HR vak en ...

  • HR en reorganisatie

    Geplaatst op: 31 maart 2020

    In deze roerige tijd komen werkgevers en werknemers soms voor moeilijke situaties te staan, waarbij alle overheidsmaatregelen (zoals deeltijd WW) niet altijd voldoende blijken. ...

  • Werkplezier staat niet op de agenda van de BV Nederland

    Geplaatst op: 22 november 2019

    Bron: https://www.hrpraktijk.nl/topics/duurzame-inzetbaarheid/nieuws/werkplezier-staat-niet-op-de-agenda-van-de-bv-nederland 22% van de werknemers in Nederland gaat dagelijks met tegenzin naar het werk. Dit is de belangrijkste uitkomst van ‘Het grote werkplezier onderzoek ...

  • Wanneer is een reintegratietraject tweede spoor volgens UWV op orde?

    Geplaatst op: 8 oktober 2019

    Bijna al onze opdrachtgevers krijgen regelmatig te maken met een langdurig zieke medewerker. Wanneer deze zieke medewerker niet meer kan terugkeren in het eigen ...

  • Loopbaanbegeleiding: win-win

    Geplaatst op: 7 augustus 2019

    De tijd dat een ambtenaar zijn hele werkende leven lang bij een organisatie in dienst blijft, ligt achter ons. Flexibiliteit is meer dan ooit ...

  • Commitment belangrijk bij mobiliteitsdienstverband

    Geplaatst op: 27 juni 2019

    Als werkgever wil je vanzelfsprekend goed voor je personeel zorgen. Ook voor de vertrekkende werknemers. Alle overheids- of onderwijsorganisaties zijn eigen risicodrager voor de ...

  • Ziekteverzuim weer hoger: wat kan de werkgever doen?

    Geplaatst op: 8 mei 2019

    Bron: PWnet.nl Personeelsmanagement Het ziekteverzuim in Nederland neemt gestaag toe. Was het verzuimpercentage in 2016 nog 3,5 procent, vorig jaar was dat 4,2 procent. Vooral grote ...

  • Employee experience: ruim een derde haalt geen voldoening uit werk

    Geplaatst op: 30 april 2019

    (bron: pwnet.nl) Personeelsmanagement Een op de tien Nederlandse werkenden haalt niet of nauwelijks voldoening uit zijn werk. Voor nog eens ruim een kwart is het fiftyfifty: ...

  • Mobiliteitsdienstverband

    Geplaatst op: 18 april 2019

    Een mobiliteitsdienstverband kan spelen als een medewerker en organisatie afscheid van elkaar willen nemen en outplacement onvoldoende financiële zekerheid biedt. Met een mobiliteitsdienstverband, treedt de ...

  • Ber Damen: ‘HR moet OO worden’

    Geplaatst op: 9 april 2019

    Met de huidige arbeidsmarkt is het aantrekken en behouden van talent extra belangrijk. Jongeren willen niet meer werken in een organisatie met een verouderde ...

  • Mobiliteitsdienstverband

    Geplaatst op: 3 november 2018

    Naast HR & loopbaan services, biedt Panthion -aan haar opdrachtgevers binnen de sectoren overheid en onderwijs- mobiliteitsdienstverbanden aan. Er is veel vraag naar deze ...

  • Panthion, uw partner voor HR search en interim

    Geplaatst op: 27 augustus 2018

    Na een daling van het aantal vacatures voor HR-professionals in het tweede en derde kwartaal van 2017, is het aantal in het vierde kwartaal ...

  • Hoe een loopbaancoach helpt bij de volgende stap

    Geplaatst op: 5 augustus 2018

    Marieke, een vrouw van 40 jaar. Al 15 jaar aan het werk binnen hetzelfde bedrijf. Een bedrijf in ontwikkeling. Na 15 jaar betekent dit ...

  • 5x absoluut doen bij outplacement

    Geplaatst op: 24 januari 2018

    Je komt tot de conclusie dat één van je collega’s (straks) niet meer past binnen jullie organisatie. Door een reorganisatie of door een mismatch ...

  • Duurzame inzetbaarheid

    Geplaatst op: 8 december 2017

    Wat is duurzame inzetbaarheid eigenlijk? In grote lijnen verwijst duurzame inzetbaarheid naar het vermogen van een werknemer om de kwaliteit van het werk tijdens ...

  • Burnout

    Geplaatst op: 8 december 2017

    Ben je young professional en opgebrand, dan is de zoektocht naar de juiste zorg lang en de behandeling kostbaar. De leeftijd waarop burn-outklachten zich voordoen, ...

  • Waar word je nou echt gelukkig van?

    Geplaatst op: 1 december 2017

    Stress en burn-out kunnen te wijten zijn aan een carrièrepad waar je – diep vanbinnen – niet gelukkig van wordt. Oprecht luisteren naar je ...

  • 2017 – Waarom outplacement werkt

    Geplaatst op: 8 september 2017

    Met de nieuwe Wet Werk en Zekerheid wil de Overheid outplacement en van werk naar werk begeleiding stimuleren. Outplacement wordt door velen gezien als ...

  • 2017 – De veranderende arbeidsmarkt

    Geplaatst op: 8 januari 2017

    In 2017 is er enorm veel gebeurd op het gebied van employability, loopbaan en arbeidsmobiliteit. Duurzame inzetbaarheid, vitaliteit, regie op je loopbaan komen als ...